duygusal zeka

Duygularınızı nasıl kontrol edeceğinizi ve stresli durumlarda nasıl sakin kalacağınızı bilmek ister miydiniz? İşler yolunda gitmediğinde arkadaşlarınıza ve meslektaşlarınıza kızmamak için öfke ve hayal kırıklığı duygularınızı nasıl kontrol edeceğinizi öğrenmek ister misiniz?

Duygularınızı anlama ve kontrol etme yeteneğine duygusal zeka veya kısaca EQ denir. EQ’nuz ne kadar yüksekse, kariyerinizde başarılı olma, işyerinde daha etkili iletişim kurma, daha iyi ilişkiler kurma ve sağlıklı, mutlu bir yaşam sürme olasılığınız o kadar yüksek olur.

Ayrıca daha fazla kazanacaksınız. Duygusal zeka için önde gelen bir değerlendirme firmalarından birinin yaptığı açıklamaya göre, yüksek EQ’ya sahip profesyonellerin, düşük puanlara sahip olanlardan yılda ortalama 270.000 TL daha fazla kazandığını buldu. Duygusal zekanın ne olduğuna ve kendi duygusal zekanızı güçlendirmek için neler yapabileceğinize gelin birlikte bakalım.

Duygusal Zeka Nedir?

duygusal zeka nedir

Duygusal zeka (Emotional intelligence kısaca EI veya EQ olarak da bilinir), duygularınızı izleme ve yönetmenin yanı sıra başkalarının duygularını anlama ve etkileme yeteneğinizdir.

Duygusal zekası yüksek insanlar, duygularının eylemlerini veya kararlarını yönlendirmesine izin vermez. Duygularının derinlere dalmak üzere olduğunu anlarlar ve en önemlisi, başkalarını olumsuz etkilememek için bu duygulara nasıl hükmedeceklerini bilirler.

Duygusal zeka, kişilik özelliklerinin bir kombinasyonudur. Duygusal zeka alanına öncülük eden psikolog ve yazar Daniel Goleman, duygusal zekayı tanımlayan beş temel unsur belirledi:

  1. Öz farkındalık
  2. Kendi kendini düzenleme
  3. Motivasyon
  4. Empati
  5. Sosyal beceriler

Duygusal zeka, en azından bir dereceye kadar insan olmakla gelen bir şeydir. Bazı insanlar yüksek derecede duygusal zeka ile doğarlar, bazıları ise neden böyle hissettiklerini anlamakta zorlanır ve bir başkasının kötü bir gün geçirdiğini anlayamaz gibi görünür.

İyi haber şu ki, duygusal zeka bir kişilik özellikleri koleksiyonu olsa da, bunların hepsi uygulama ve disiplinle güçlendirilebilecek özelliklerdir. Bu, hepimizin duygusal zekamızı geliştirmek için çalışabileceğimiz anlamına gelir.

Duygusal Zekanın Birçok Faydası Vardır

Daniel Goleman, duygusal zekanın IQ’dan daha önemli olduğuna inanıyor. Bunun nedeni, çoğu zaman zekanın tek başına sizi ancak bir yere kadar götürebilmesidir. Yüksek bir IQ, hedeflerinize ulaşmanıza, bir ekiple başarılı bir şekilde çalışmanıza, sağlıklı ilişkiler kurmanıza veya zorlu durumlarda başarılı olmanıza yardımcı olmaz.

Duygusal zeka ise hayatınızın her alanında başarılı olmanıza yardımcı olabilir. Nasıl mı?

1. Daha Fazla İş Memnuniyeti ve Performansı

is memnuniyeti

Özel bir araştırma şirketi tarafından yayınlanan bir araştırma, yüksek duygusal zekaya sahip profesyonellerin daha düşük duygusal zekaya sahip olanlardan daha fazla iş tatmini yaşadığını ve daha yüksek üretkenliğe sahip olduğunu buldu. Farklı bir şirket tarafından yayınlanan bir başka araştırma da benzer sonuçlara ulaştı: Duygusal zekanız ne kadar yüksekse, iş performansınız o kadar iyi.

Daha yüksek iş tatmini, özellikle uyanık olduğunuz saatlerin çoğunu işte geçirdiğiniz için genel mutluluğunuzu olumlu yönde etkileyebilir. Ek olarak, daha iyi iş performansı, kariyeriniz boyunca daha fazla yükseltme ve terfi almanıza neden olabilir.

Ulusal düzeyde araştırma yapan bir şirketin araştırmasında ise, diğer 33 işyeri becerisiyle birlikte duygusal zekayı test etti ve duygusal zekanın, her tür işte başarının %58’ini açıklayarak performansın en güçlü belirleyicisi olduğunu buldu. Ek olarak, tüm yüksek performans gösterenlerin %90’ının yüksek duygusal zekaya sahip olduğunu belirtmektedirler.

2. Daha İyi İlişkiler

Duygusal zeka, arkadaşlarınız, eşleriniz, partnerleriniz ve çocuklarınızla daha iyi ilişkiler kurmanıza yardımcı olabilir. Ayrıca patronunuz, iş arkadaşlarınız ve müşterilerinizle daha iyi iş ilişkileri kurmanıza yardımcı olabilir.

Kişisel ve bireysel farklılıklar başlıklı bir araştırma, daha yüksek duygusal zekaya sahip kişilerin kişisel ilişkilerinde daha fazla memnuniyet ve yakın arkadaşlarla daha az olumsuz etkileşim bildirdiğini buldu.

Duygusal zeka size empati, şefkat ve aktif dinlemeyi kullanarak başkalarıyla daha derinden bağlantı kurma yeteneği verir.

3. Daha İyi Kendi Kendini Kontrol Etme

“Herkes kızabilir bu çok kolay. Ancak doğru kişiye, doğru ölçüde, doğru zamanda, doğru amaç için ve doğru şekilde kızmak, işte bu kolay değildir.” – Aristoteles

En ufak bir sıkıntıda uçup giderseniz, işler yolunda gitmediğinde iş arkadaşlarınıza veya çocuklarınıza bağırırsanız veya trafikte otururken kendinizi otoyolda dumanlar içinde bulursanız, üzülmeyin yalnız değilsiniz. Herkes zor veya stresli durumlarda duygularını yönetmekte ve sakin kalmakta zorlanır.

Sorun şu ki, öfke yanlış yönlendirildiği ve kontrol edilmediği zaman hem size hem de başkalarına büyük zararlar verebilir. Ama bu şekilde olmak zorunda değil. Aristoteles’ten yapılan alıntının önerdiği gibi, öfkeyi yönetmek ve onu en iyi yapabileceği yere yönlendirmek için anlayış ve özdenetim esastır.

Duygusal zeka geliştirmek, özdenetiminizi güçlendirmenize yardımcı olur ve öfke gibi güçlü duyguları daha iyi anlamanızı sağlar, böylece onu yönetebilir veya uygun şekilde yönlendirebilirsiniz.

4. Daha Az İşyeri Stresi

Uluslararası düzeyde yapılıp yayınlanan bir araştırma, daha yüksek duygusal zekaya sahip kişilerin, düşük duygusal zeka puanlarına sahip olanlardan daha az işyeri stresi yaşadıklarını buldu. Duygusal zeka puanları daha yüksek olan bireyler ayrıca kuruluşlarına daha güçlü bir bağlılığa sahipti.

Peki neden? Faktörlerin bir kombinasyonu olabilir. Genel olarak, daha yüksek duygusal zeka puanlarına sahip olanlar, meslektaşları ile daha derin ilişkilere sahiptir. Ayrıca toksik iş arkadaşlarının kendi mutluluklarını ve üretkenliklerini etkilemesine izin vermezler. Bu iki faktör tek başına iş stresini büyük ölçüde azaltabilir.

5. Daha Fazla Mutluluk

daha fazla mutluluk

“Hiç kimse sizin rızanız olmadan, size kendinizi değersiz hissettiremez.” – Eleanor Roosevelt

Duygusal zekası yüksek insanlar kendilerini neyin mutlu ettiğini bilirler ve en önemlisi başkalarının kişisel mutluluklarını kısıtlamasına izin vermezler. Duygularını sadece kendilerinin kontrol ettiğini anlarlar.

Bu güçlendirici farkındalık, yalnızca daha fazla içsel güce yol açmakla kalmaz, aynı zamanda daha fazla mutluluğa ve esenlik duygularına da katkıda bulunabilir – ve araştırmalar bunu desteklemektedir. Yayınlanan bir araştırmada, duygusal zekanın olumlu yaşam sonuçları ve daha fazla öznel iyi oluş ile ilişkili olduğu belirtiliyor.

Duygusal Zekanızı Nasıl Artırırsınız?

Duygusal zekanız düşükse yada yeteri kadar iyi olmadığını düşünüyorsanız duygusal zekanızı güçlendirmek için yapabileceğiniz birkaç ipucumuz var.

1. Kendini Tanı (Öz-farkındalık)

Duygusal zekanızı güçlendirmenin birçok yolu vardır, ancak daha fazla öz farkındalık geliştirmek muhtemelen en kritik olanıdır.

Öz-farkındalık, kendinizi bilmek anlamına gelir: sizi neyin harekete geçirdiği, neye inandığınız, değerlerinizin neler olduğu, duygularınızın neler olduğu ve en önemlisi, bu faktörlerin her birinin arkasındaki “neden”. Örneğin, neden belirli hedefleriniz var? İnandığınız şeye neden inanıyorsunuz? Neden bazı değerlere bu kadar değer veriyorsunuz? Neden böyle hissediyorsun?

Kendinizi tanımak, duygusal zekanın temelidir.

Daha fazla öz farkındalık geliştirmenin bir yolu, günün sonunda ne yaptığınızı ve neden yaptığınızı düşünerek zaman geçirmektir. Günlük yazmak, düşüncelerinizi ve duygularınızı keşfetmenize ve düşünce ve davranışlarınızdaki kalıpları tespit etmenize yardımcı olabilir.

Düşünürken veya yazarken, gün içinde öfke, stres veya hayal kırıklığı yaşamanıza neden olan düşüncelere, insanlara veya durumlara çok dikkat edin. Bu güçlü duyguları ne tetikledi? Nasıl tepki verdin? Neden bu şekilde tepki verdin?

Duyguların kendi içlerinde kötü olmadığını ve onları bu şekilde etiketlemenin kişisel gelişiminizi sınırlayabileceğini anlamak önemlidir. Bunun yerine, gün boyunca nasıl hissettiğinizi kabul edin ve doğrulayın ve bu duyguların arkasındaki nedenleri keşfetmek için zaman ayırın.

Farkındalığınızı artırmanın bir başka yolu da size gerçeği söylemekten korkmayan arkadaşlarınızdan, ailenizden ve meslektaşlarınızdan geri bildirim almaktır. Sizi nasıl gördüklerini dürüstçe açıklamalarını isteyin. Bu bazıları için sinir bozucu olabilir, ancak geri bildirimleri, kendinizle ilgili bazı önemli kör noktaları vurgulayabilir. Kendinizi nasıl gördüğünüzle başkalarının sizi nasıl gördüğünü eşleştirmek, dönüşümsel değişime yol açabilir.

Öz-farkındalık için bir kişilik testi yapmak da yararlıdır. Kapsamlı bir kişilik testi, kendi başınıza ortaya çıkarmakta zorlanabileceğiniz kişiliğinizin belirli unsurlarını ortaya çıkarmanıza yardımcı olacaktır. Bu bilgi inanılmaz derecede aydınlatıcı olabilir. Bir kişilik testi, farkında olmayabileceğiniz zayıf yönleri de ortaya çıkarabilir.

2. Başkalarına Odaklanın

baskalarina odaklan

“Onun ayakkabıları ile bir mil yürümediğiniz sürece bir kişiyi asla eleştirmeyin.” – Kızılderili Atasözü.

Yüksek düzeyde duygusal zekaya sahip insanlar, zamanlarının çoğunu başkalarına dikkat ederek ve kendilerini düşünmek için daha az zaman harcarlar. Dinler, empati kurar ve şefkatle hareket ederler.

Dikkatinizi dışa çevirmek, size diğer insanların nasıl hissettiğini fark etme yeteneği de verir. Bir arkadaşınızın veya iş arkadaşınızın kötü bir gün geçirdiğini fark ettiğinizde, uzanıp dinlemeyi teklif edebilirsiniz. Çoğu zaman, başkalarına sadece zamanınızı ve dikkatinizi hediye etmek çok büyük bir fark yaratabilir.

Başkalarına daha fazla odaklanmak için, daha fazla empati geliştirerek başlayın. Bu, kendinizi başka birinin yerine koymak, böylece onların neler yaşadığını hissetmeye çalışmak anlamına gelir. Ancak, olaylara sadece onların bakış açısından bakmak yeterli değildir. Ayrıca daha derine inmeniz ve deneyimlerinin arkasındaki “nedeni” belirlemeniz gerekir. Bu kişi neden böyle hissediyor? Hangi olaylar onları bu şekilde düşünmeye sevk etmiş olabilir?

Ardından, diğer insanları merak edin. Yüksek duygusal zekaya sahip insanlar, kendilerinden çok başkalarıyla ilgilenirler. Diğer insanlarla, özellikle de tanımadığınız veya sizden farklı olan insanlarla konuşmaya çalışın. Meraklı ve kibar olun ve olayları onların bakış açısından görmeyi gerçekten denemeyi bir egzersiz haline getirin.

Ayrıca başkaları hakkında kendi önyargılı fikirlerinize ve hatta klişelerinize meydan okumanız gerekir. Bu fikirlerin başkalarıyla nasıl etkileşime gireceğinizi nasıl şekillendirebileceği konusunda bilinçli olun.

3. Dinleme Becerilerinizi Güçlendirin

“İnsanların çoğu cevap vermek niyetiyle dinliyor, anlamak için değil.” Stephen R. Covey.

Duygusal zekası yüksek olan kişiler aktif dinleme becerilerini kullanırlar. Bu, konuşurken tüm dikkatlerini başkalarına verdikleri anlamına gelir.

Kendi aktif dinleme becerilerinizi güçlendirmek için başkalarına dikkatinizi hediye edin. Telefonunuzu bırakın, kendi düşünce ve duygularınızla dikkatinizi dağıtmamaya çalışın ve ne söyleyeceğinizi “planlamak” için zaman harcamayın. Sadece dinle.

Dinlerken açık fikirli olun ve diğer kişinin nereden geldiğini anlamaya çalışın. Yargılamayın veya sonuçlara atlamayın. Ve, kesmeyin. Başkalarının sözünü kesmek, söylemek zorunda olduğunuz şeyin onların söylediklerinden daha önemli olduğu anlamına gelir. Zamanla, bu ilişkilerine inanılmaz derecede zarar verebilir.

Konuşmacının beden diline, yüz ifadelerine ve ses tonuna çok dikkat edin. Bu size kişinin gerçekte ne hissettiğine dair önemli ipuçları verecektir.

Karşınızdaki kişinin anlamadığınız herhangi bir şeyi açıklığa kavuşturabilmesi için sorular sormak da önemlidir. Bu sadece söylemeye çalıştıkları şeyin tam anlamını kavramanıza yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda sorular karşınızdaki kişinin dikkatinizi verdiğinizi bilmesini sağlar.

Aktif dinleme pratik gerektirir, ancak tüm dikkatinizin onlarda olduğunu hissettiklerinde muhtemelen diğerlerinden anında olumlu bir yanıt göreceksiniz.

4. Hatalarınızı Kabul Edin

Yüksek düzeyde duygusal zekaya sahip insanlar, bir hata yaptıklarında itiraf etmekten korkmazlar ve gerektiğinde özür dilemekten çekinmezler.

Eğer alışkın değilseniz bir hatayı kabul etmek kolay değildir. Başlamak için, geçmişte hatalarla nasıl başa çıktığınıza bakın. Bu durumlarda ne oldu? Suçu başkasına mı yükledin, halının altına mı attın yoksa olanın sorumluluğunu üstlendin mi? Durum bittikten sonra davranışlarınız hakkında ne hissettiniz?

Kendinize ve başkalarına mükemmel olmadığınızı kabul etmek önemlidir. Hatalarınız da dahil olmak üzere tüm eylemlerinizin sorumluluğunu almak dürüstlüğünüzü güçlendirir ve güven oluşturur. İnsanlar, savunmasız olmaya istekli ve işleri düzeltmeye kendini adamış başkalarına saygı duyar.

Bunun bir başka yönü de eleştiriyi kendiniz hakkında yeni bir şeyler öğrenmek için bir fırsat olarak kabul etmektir. Kişisel duygularınızı bir kenara bırakmaya çalışın ve diğer kişinin söylediklerinde doğruyu arayın (bu geri bildirimi en iyi şekilde iletmeseler bile). Bu eleştiriden ne öğrenebilirsiniz?

5. Derin Bir Nefes Alın ve Düşünün

derin nefes al dusun

Kim olursanız olun veya ne yaparsanız yapın, gergin veya stresli bir durumda olduğunuz ve ilk içgüdünüzün düşünmeden tepki vermek olduğu zamanlar olacaktır.

Sonradan pişman olacağın bir şey söylemek yerine dur. Birkaç derin nefes alın ve hissettiğiniz duyguyu adlandırın. Basitçe, “Kızgın hissediyorum” veya “Kıskanıyorum” demek, “duraklat” düğmesine basmanın, nasıl hissettiğinizi kabul etmenin ve en önemlisi kendinize bir cevap vermenin basit ama güçlü bir yoludur. Duruma nasıl tepki vermek istediğinizi düşünmek için çok ihtiyaç duyulan an.

6. Yargılamayı Bırak

“Gerekirse nazikçe yargılayın. Genelde duymadığınız bir taraf, hakkında hiçbir şey bilmediğiniz bir hikaye ve savaşmak zorunda olmadığınız bir savaş vardır.” – Traci Lea Larussa.

Duygusal zekası yüksek insanlar yargılamamak için ellerinden geleni yaparlar. Başkalarını yargılamak genellikle bir mikro saniye içinde, “Vay canına, bu saçma bir hareketti!” gibi düşünceler olduğunda gerçekleşir. Bir anda zihnimizde belirir. Bilinçaltında, bu düşünceler sizi diğer kişiden üstün hissettirir.

Gerçek şu ki, çoğu zaman diğer insanlarla neler olup bittiğini bilmiyoruz. Yargılamak veya olumsuz bir yorum yapmak yerine derin bir nefes alın ve empati kurmaya çalışın. Unutma, tüm hikayeyi nadiren biliyorsun. Birine şüphenin avantajını verin. Daha iyi hissettiriyor ve daha fazla maliyeti yok.

7. Arkadaşlıklarınızı Analiz Edin

Sürekli şikayet eden, mağduru oynayan ve hayattaki sonları için başkalarını suçlayan arkadaşlarınız ve aile üyeleriniz varsa, bu insanlarla temasınızı sınırlamaya çalışın ve bunun yerine yüksek derecede duygusal zeka sergileyen insanlarla zaman geçirin. Alışkanlıklarından öğrenin ve size uyan davranışları taklit edin.

Kendinizi güçlenmiş ve yükselmiş hissettiren insanlarla çevrili olduğunuzda, aynısını başkası için yapacak enerjiye ve tutkuya sahip olursunuz.

8. Hedeflerinizi Belirleyin

Yüksek derecede duygusal zekaya sahip insanlar, hayatta en çok neyi başarmak istediklerini bilirler çünkü kendilerinin içini dışını bilirler.

Hayatta başarmak istediğiniz her şeyi yazarak başlayın. Bu uzun bir listeye dönüşebilir, bu nedenle en tutkulu hissettiğiniz bir veya iki rüyayı seçin ve akıllı hedef belirleme yaklaşımını uygulayın. Bu rüya için Spesifik, Ölçülebilir, Ulaşılabilir, Gerçekçi ve Zamanında bir hedef belirleyin.

Motive olmak için bir vizyon panosu oluşturun. Basitçe söylemek gerekirse, bir vizyon panosu, hedefinizi günlük görüş alanınızda tutan bir resim ve kelimelerden oluşan bir kolajdır. Örneğin, amacınız ev kredinizi ödemekse, evinizin resimlerini, borçsuz yaşayan gülümseyen insanları ve evinizin sahibi olma konusunda nasıl hissedeceğinizi ifade eden kelimeleri içeren bir vizyon panosu oluşturabilirsiniz.

Daha büyük hedefleri eyleme dönüştürülebilir adımlara bölün ve başlamak için bir plan oluşturun.

Her dönüm noktasına ulaşmanıza yardımcı olmak için diğer insanların oynadığı rolü tanımak önemlidir. Desteklerini ve yardımlarını kabul edin ve yaptıkları her şey için onlara teşekkür edin.

9. Bir Duygusal Zeka Testi Yapın

Bir duygusal zeka değerlendirmesi, üzerinde çalışmanız gereken alanları hızlı bir şekilde belirleyebilmeniz için kendi güçlü ve zayıf yönlerinizi daha iyi anlamanızı sağlayabilir.

Bir duygusal zeka değerlendirmesi günlük düşünmenin yerini almamalıdır; duygusal zeka becerilerinizi güçlendirmek için bir sıçrama başlangıcı olarak düşünün.

Son Sözlerimiz

Duygusal zekanızı güçlendirmenin amacı, kim olduğunuzu değiştirmek değildir. Duygularınızı anlama ve başkalarıyla bağlantı kurma yeteneğinizi sınırlayan davranışları belirlemeniz ve bunları daha fazla farkındalık ve empatiye yol açan davranışlarla değiştirmeniz yeterlidir.

Tahmin edebileceğiniz gibi, bu çok fazla pratik gerektiriyor ve bir gecede olmayacak. Her seferinde bir beceri geliştirmeye odaklanın ve yavaşlayın. Alışılmış düşünce ve davranışların değişmesi zaman alır.

BAŞVURU YAP

Lütfen başvurunuzu bu alana giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz